verifikimiifakteve.mksitemap
verifikimiifakteve.mksitemap

Известување или медиумско судење?

on 19 - 09 - 2016       

fireshot-capture-33-specijalen-cirkus-od-obvinitelstvoto_-katica-ne-_-http___republika-mk_654425

Коментаторскиот и тендециозен наслов, практично го најавува написот кој е во ист стил. Едностраноста се забележува во изоставените изјави од денот на настанот. Политичката пристрасност е јасна од коментарите, а забележливи се и обидите за лична дискредитација. 

Линк до оригиналниот напис: Специјален циркус од Обвинителството: Катица не слушнала за благодарницата на Верушевскаspecijalen-cirkus-od-obvinitelstvoto-katica-ne-slushnala-za-blagodarnicata-na-verushevska-republika-online

Датум и време на објавување: 16.09.2016

Датум на рецензирање: 17.09.2016

Рецензент: Александар Пешев

Веднаш под насловот кој го дискредитира Специјалното јавно обвинителство на тој начин што го опишува како специјален циркус, има краток видеозапис насловен „Јанева не слушнала за благодарноста на Верушевска до Заев“. Прашањето насочено кон специјалниот јавен обвинител е како ја коментира благодарност до Заев од страна на сопругата на Зоран Верушевски, на што Катица Јанева одговара дека нема слушнато за такво нешто. Веднаш потоа следуваат првите коментари.

„Обвинетите за најтешки дела против државата во случајот „Пуч“, Зоран Заев и Зоран Верушевски, по завршување на денешното рочиште се упатија на заеднички ручек во ресторанот „Ла Тераца“ на скопскиот плоштад, уживајќи во ноншалантноста на Катица Јанева, која бара мерки за обезбедување само кон функционери на владејачката партија“.

Лидот на текстот остава впечаток на „чаршиски муабет“ и првенствено се отвора прашањето за точноста на информациите, имајќи предвид дека не е наведен извор. Понатаму, се поставува прашање за релевантноста на ваквата информација: зошто дадената непотврдена информација е важна за публиката? Евидентни се атрибуциите кои даваат негативен набој насочен кон именуваните личности. Додавањето придавки како „најтешки“ (дела против државата) и „ноншалантноста“ (на Катица Јанева), укажуваат на обид за лична дискредитација. Не изостануваат ни коментарите за пристрасност на главниот обвинител, поточно дека Јанева „бара мерки за обезбедување само кон функционери на владејачката партија“. Не е наведена анализа или објаснување на ваквото тврдење, кое, случајно или не, се совпаѓа со ставот во партиските соопштенија на ВМРО-ДПМНЕ дека СЈО работи за СДСМ.

Притоа, се прави обид во текстот тоа да се оправда со тековни судски процеси:

„Имено, градоначалникот на Битола, Владимир Талевски, веќе трет месец, на барање на Јанева, се наоѓа во притвор иако Општината плаќала тројно пониска цена на превозот од Општина Струмица со која раководи нејзиниот наредбодавец Зоран Заев“.

Повторно коментари слични на партиски ставови и нејасно ширење на темата. Во комбинација со „Пуч“ се редат идентично обвинувања, кои пратеник и член на ВМРО-ДПМНЕ ги изнесуваше на партиска прес-конференција.

Коментарот во продолжение дополнително укажува на политичка пристрасност во текстот:

„За разлика од Талевски, иако предметот „Пуч“ е многу посериозен, а незаконските снимки со кои располага тандемот Верушевски- Заев се препродаваат, објавуваат на интернет и служат за уцени, Катица Јанева не смета дека тие треба да се најдат во притвор“.

Тука се поставуваат серија прашања:

  • Како е утврдено дека предметот „Пуч“ е многу посериозен? Кој го вели тоа и кој има направено таква проценка?;
  • Кој потврдил дека „незаконските снимки со кои располага тандемот Верушевски – Заев се препродаваат, објавуваат на интернет и служат за уцени“? Ако постојат докази за вакви постапки, тоа е истражувачка тема која треба да биде презентирана заедно со доказите, а не да се дава празен коментар;
  • Од каде знае авторот што смета Катица Јанева, особено кога не се презентирани информации дека специјалната јавна обвинителка била прашана за ставот околу притворот за одредени осомничени?

Во контекст на овие забелешки, вреди да се посочи кон првиот член од Кодексот на новинари:

Новинарот треба да објавува точни, проверени информации и нема да прикрива суштински податоци и да фалсификува документи. Доколку информацијата не може да се потврди или станува збор за претпоставка, односно шпекулација, тоа треба да се каже и да се објави. Точноста на информацијата треба да се провери колку што е тоа можно.

Текстот продолжува со директен коментар на тековен судски процес:

„За Катица Јанева е недоволен и аргументот што еден од инволвираните во скандалот со незаконското прислушување го призна делото и затоа доби спогодбена казна затвор во времетраење од 4 години“.

Медиумот јасно се става во улога на адвокат и преку коментар сугерира како треба да постапува специјалниот јавен обвинител, што повторно е во спротивност со стандардите, конкретно со член 8 од Кодексот:

Во судските постапки треба да се почитува принципот на презумција на невиност, да се известува за сите инволвирани страни во спорот и да не се сугерира пресуда.

Како квази-доказ се употребува статус од социјалните мрежи, во кој нема елементи за тековниот судски процес туку пофалби за лидерот на опозицијата, а авторот не е наведен со целосно презиме. Текстот се заокружува со коментар дека „Врв на апсурдноста беше одговорот на Катица Јанева на новинарско прашање, дека не слушнала за изјавата на сопругата на Верушевски, Соња Верушевска, која јавно му заблагодари на Заев што го ослободил Верушевски од притвор“.

Со тоа станува појасно дека на јавноста ѝ е понуден текст кој е полн со непрофесионалност, со коментари, атрибуции насочени кон лична дискредитација, јасна едностраност и со необезбедени или неискористени изјави кои биле дадени на денот на настанот.


Оваа рецензија е изработена во рамките на Проектот на УСАИД за зајакнување на медиумите во Македонија – Компонента Сервис за проверка на факти од медиумите, имплементирана од Метаморфозис. Рецензијата e овозможенa сo поддршка на Американската агенција за меѓународен развој (УСАИД). Содржината на рецензијата е одговорност на авторот и не ги одразува ставовите на Метаморфозис, УСАИД или Владата на САД. За повеќе информации за работата на УСАИД во Македонија, ве молиме посетете ги веб-страницата (http://macedonia.usaid.gov) и Фејсбук-страницата на УСАИД (www.facebook.com/USAIDMacedonia).

ИНФОГРАФИК

infoVistinitostВИСТИНИТОСТ

нема факти

не може да се утврди веродостојноста на наводите

infoVistinitostИЗВОРИ НА ИНФОРМАЦИИ

нема евидентирани извори

infoVistinitostСЕОПФАТНОСТ

несеопфатнo

прикриени информации

infoVistinitostПРИСТРАСНОСТ

Не

извртување на вистина (спин)

лажни информации

наклонетост

политичка пристрасност

infoVistinitostКОМЕНТИРАЊЕ

има коментаторски елементи

интегрирано со фактите

infoVistinitostПЛАГИЈАТ

оригинално дело

ненаведен автор

infoVistinitostКВАЛИТЕТ НА НАСЛОВОТ

дезинформира

некреативен

сензационален

соодветен

тенденциозен

infoVistinitostФОТОГРАФИЈА

има

соодветна

ни манипулира ни информира - ставена е само како илустрација

infoVistinitostГОВОР НА ОМРАЗА

навредлив говор

нема говор на омраза

не потикнува на насилство

не дискриминира

infoVistinitostУРЕДЕН ЗА ВЕБ

читлив

не апликативно

има контекстуални линкови

стилски уреден

поврзан со тагови

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Претплатете се за најнови вести